Parola hatırlatma

Yükleniyor...

Diyabet ve Egzersiz

Egzersiz tüm bireylerde hayatın bir parçası olmalıdır. Diyabet hastasıysanız sağlık uzmanları size birçok nedenle egzersiz yapmanızı önerir.

Egzersiz:
  • Kaslarınızı güçlendirir ve kaslar insüline yağdan daha duyarlıdır.
  • Kilonuzun sağlıklı düzeyde olmasını veya bu düzeyin korunmasını sağlar.
  • Strese karşı dayanıklılığı artırır.
  • Kolestrol ve trigliserid düzeyinizi düşürür.
  • Kalp ve akciğerleri güçlendirir.

Egzersizin hem Tip 1 hem de Tip 2 diyabetlilerde yararlı olduğu bilinmektedir. Günde 30 dakikalık yürüyüş ya da bisiklete binmenin, uzun dönemde kalp hastalığı riskini belirgin olarak azalttığı gösterilmiştir.

Ne kadar egzersiz yapmalıyım?

  • Genelde haftada beş kez 30 dakika egzersiz yapmanız önerilir. Bazı uzmanlar bu 30 dakikalık sürenin gün içerisindeki farklı zamanlara yayılabileceğini belirtmektedir.
  • Doktorunuz ve diyabet eğitim hemşirenizle birlikte size özel bir egzersiz programı hazırlayabilirsiniz.

Egzersiz yapmamam gereken zamanlar var mı?

Egzersize başlamadan önce kan şeker düzeyi ölçülmelidir.
  • Ölçülen kan şeker düzeyi 100 mg/dl'nin altında veya 240 mg/dl'nin üstünde olmamalıdır.
  • Şeker düzeyi 100 mg/dl'nin altında iken egzersiz yapılması hipoglisemi riski oluşturur. Böyle durumlarda egzersiz yapılmaması veya 1 bardak süt, 2 dilim ekmek ( kepekli olmamalı) ve 1 adet meyve yedikten sonra egzersiz yapılması gerekir.
  • Şeker düzeyi 240 mg/dl'nin üzerinde iken yapılan egzersiz kan şeker düzeyinin daha da çok yükselmesine ve keton cisimciklerinin artmasına neden olacaktır.

Size uygun aktiviteler belirleyin

Bütün egzersizler yararlıdır ama size en uygun olan ve güvenle yapabileceğiniz bir egzersiz seçmelisiniz.
  • Seyrek şekilde egzersiz yapacaksanız doktorunuza ne tür bir fiziksel aktivitenin sizin için doğru olduğunu ve ne sıklıkta yapmanız gerektiğini sorun. Kalp, göz veya kan basıncı sorunları yaşıyorsanız, yeni bir egzersiz programına başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışmalısınız.
  • Sakatlanmayı önlemek için egzersiz yapmadan önce hafif esneme hareketleriyle ısının ve egzersizden sonra da bu hareketleri tekrarlayın.
  • Ayaklarınıza iyi bakın
  • Her zaman çorap ve uygun ayakkabı giyin.
  • Çatlak oluşumuna karşı dikkatli olun ve böyle bir durumda uygun şekilde bakım yapın.
  • Diyabete bağlı ayak sorunlarınız varsa dikkatli olun. Koşu veya koşu bandı egzersizleri sizin için önerilmemektedir. Yüzme veya bisiklet kullanmak ayaklarınız için daha uygun egzersizlerdir.
  • Ağırlık kaldırmak istiyorsanız dikkatli olun. Aniden ağırlık kaldırmak kan basıncınızı yükseltebilir.
Egzersiz yaparken hipoglisemi durumunun oluşması veya sakatlanma ihtimaline karşı yanınızda diyabetli olduğunuzu belli eden bir kart taşıyın. Bu kart sağlık görevlilerinin antidiyabetik ilaç veya insülin kullandığınızı bilmesini sağlayacaktır.

Hipoglisemi oluşumunu engelleyin

Diyabet hastasıysanız fiziksel aktivite genelde kan şekeri düzeyinizi düşürebilir. Bu durum daha çok insülin kullanan kişiler için söz konusudur.
Bu nedenle kan şekeri düzeyinizin aşırı şekilde düşmesini önlemek için:
  • Egzersiz öncesi kan şekeri ölçülmelidir.
  • Egzersiz herhangi bir öğünden 2 saat sonra yapılıyorsa, ek karbonhidrat almak gerekir.
  • Öğünden sonraki 2 saat içinde yapılıyorsa öğün insülini azaltılmaldır.
  • Uygulanacak insülin dozu, egzersizin süre ve yoğunluğuna göre, gereksinim duyulacak karbonhidrat miktarı düşülerek hesaplanır.
  • Egzersizin süre ve şiddetine göre gereksinim duyulacak karbonhidrat miktarı bilinmiyorsa, öğün dozu %50 oranında azaltılabilir.
  • Egzersizin geç etkilerini de unutmamak gerekir. Gün içinde yapılan yoğun egzersizin etkisi 24 saate kadar uzayabilmekte ve ileriki saatlerde hipoglisemi riski yaratabilmektedir. Bu durumda, kan şekeri yakından takip edilmeli ve gerekirse ek karbonhidrat alımı ile düzeltilmelidir.
  • Egzersiz sırasında diyabetlinin yanında mutlaka şeker veya meyve suyu bulunmalıdır.
  • Egzersiz öncesi uygulanan insülin enjeksiyonunun yeri de önemlidir. Egzersiz, enjeksiyon bölgesinde kan akımını artırabileceği için insülin emilimini de artırır. Örneğin, koşu öncesi bacaktan insülin yapılması, yüzme öncesi kol ve bacaktan insülin yapılması, insülin emilimindeki artış nedeniyle hipoglisemiye neden olabilir. Böyle durumlarda enjensiyon karından yapılmalıdır.
  • Egzersiz yaptıktan sonra tekrar test yapın ve kendinize şu soruları sorun:
    • Kan şekeri düzeyim ne kadar düşük?
    • Hafif bir şeyler atıştırmaya gerek var mı?

Hangi aktivite kaç kalori yaktırır?

Her egzersiz ile yakılan kalori miktarı aynı değildir. Egzersizle yakılan kalori miktarı egzersizin çeşidine, yapıldığı süreye ve hatta yapan kişinin kilosuna bağlı olarak değişir. Bazı aktiviteler ile yarım saatte yakılabilecek kalori miktarını 50 ve 70 kg ağırlığındaki iki farklı birey için aşağıdaki tabloda görebilirsiniz*. Size en uygun aktiviteyi ihtiyaçlarınızı, günlük hayattaki aktiflik oranınızı ve sağlık durumunuzu göz önünde bulundurarak hekiminizle birlikte belirlemeniz doğru olacaktır.
 Aktivite    Yarım saatte yakılan kalori miktarı
 50 kg  70 kg
 Yemek pişirmek 62,5 87,5
 Bulaşık Yıkamak 52,5 73,5 
 Yürüyüş (yavaş) 120 168 
 Golf 112,5 157,5
 Bisiklet (orta hızda) 100  140 
 Voleybol 77,5  108,5 
 Aerobik(orta şiddette) 147,5  206,5 
 Jogging 175  245 
 Kayak 172,5 241,5
 Yüzme 200  280 
 Araba kullanmak 47,5 66,5
 Merdiven inip- çıkmak 195  273 
 Koşu 195 273

*Kalori değerleri, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu - Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı’nın www.beslenme.gov.tr web sitesinde yer alan bilgilerden derlenmiş ve aynı adresteki hesaplama cetveline göre düzenlenmiştir.
 

YORUMLAR

Bu içeriğe yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gereklidir.

ÜYE OL    GİRİŞ YAP


Bu yazı için yapılmış bir yorum bulunmamaktadır.

Yukarı